به گزارش روابط عمومی حوزه هنری انقلاب اسلامی، دورۀ آموزش تکمیلی شعر بانوان صبح امروز ۵ بهمن ماه ۱۴۰۴، بیستویکمین برنامۀ خود را با رونمایی و نقد کتاب شعر «مژدگانی»، اثر فائزه امجدیان و با حضور محمود اکرامیفر و سورنا جوکار آغاز کرد.
اکرامیفر در جریان این نشست ادبی با بیان اینکه کتاب شعر «مژدگانی» اتفاقی تازه در حوزه شعر است و با خواندن آن متوجه شدم فائزه امجدیان چقدر به ادبیات مسلط است، گفت: اگر دوبال فرهنگ و هویت ملی را در نظر داشته باشیم، شاعر این کتاب برای پرواز از هر دوبال فرهنگ ملی و دینی استفاده کرده است.
وی در ادامه گفت: بحثهای گفتاری و نوشتاری، مخاطب را ترغیب میکند تا با این کتاب همراه شود.
در ادامه سورنا جوکار نیز که در این نشست حضور داشت درباره این کتاب گفت: بسیار ِلذت بردم از خواندن این کتاب شعر اما با شناختی که از خانم امجدیان دارم، فکر میکنم وی باید تجربه شخصی خود را بیشتر در شعرهایش دخالت دهد.
وی در ادامه خطاب به فائزه امجدیان اظهار کرد: این کتاب برای گام اول شاعر خیلی خوب است اما دیده میشود آنجایی که جهان شخصی شما وارد شعر شده مثل شعری که برای خواهر و برادر و پدر و مادر و مادربزرگ نوشتهاید، اثر برگرفته از دنیای شخصی شماست که باید در بخشهای دیگر کتاب دخالت میدادید.
میلاد عرفان پور مدیر مرکز آفرینش های ادبی نیز عنوان کرد: کتاب «شعر مژدگانی» از آثار خوب دوره نخست مطلع بود و یک ویژگی خوب خانم امجدیان این است که وی شاعر تکلیفمحور است و به عنوان یک مسلمان معتقد، این تکلیفدار بودن وی را در شعرهایش نیز میبینیم. وی دغدغهمند در حوزه ملی - دینی است و میتوانیم بگوییم مجموعه شعرهایش از جهت صورت شعری، تنوع دارد.
فریبا یوسفی نیز در پایان به سه دارایی ارزشمند این کتاب؛ امید، رشد و ریشۀ مطالعاتی اشاره کرد و با توجه به عنوان «مژدگانی» و اشعار این کتاب، آن را دارای فرازهایی روشن و امیدبخش، و نیز بر مبنای مطالعه و دانش شاعر و سیر اشعار را نشانگر رشد شاعر معرفی کرد.
از فاشیسم خیابانی تا بحران حکمرانی فرهنگی
دومین کلاس آموزشی «تماشا»، در این روز، به صورت عمومی و در موضوعی تحلیلی پیرامون جنگآشوب اخیر و شرایط کنونی کشور، در تالار مهر حوزه هنری و با حضور دکتر شهاب اسفندیاری برگزار شد.
شهاب اسفندیاری در بخش دیگری از نشست گفت: «ما با بزرگترین حرکت فاشیستی و عملیات تروریستی در تاریخ ایران مواجه بودیم؛ پدیدهای که هرگز با این سطح از خشونت و جنایت در جغرافیایی گسترده مشاهده نشده بود.
او افزود: نشانههای این فاشیسم پیشتر در فضای مجازی در قالب خشونت کلامی در کامنتها قابل مشاهده بود. حملات جمعی و سازمانیافته به چهرههای مشهور و ارسال انبوه پیامهای خصوصی و عمومی برای وادار کردن آنها به موضعگیری خاص، از تکنیکهای روانی همان ایدئولوژی فاشیستی است که در وقایع اخیر اقدام به کشتار و جنایت در خیابانها کرد. آنها دنبال فضای وحشتی هستند که اساساً امکان گفتوگو و عقلانیت و خلاقیت در آن وجود ندارد. از این رو این حرکت عمیقاً ضد فرهنگی است و روشنفکران و هنرمندان طبعا باید پیشگام در محکومیت این رفتارهای فاشیستی و جنایات تروریستی باشند.
اسفندیاری در ادامه به وضعیت برخی تولیدات هنری در ایران پرداخت و گفت: گاهی در آثار سینمایی این احساس و برداشت به مخاطب القا میشود که هیچ امری در این سیستم اصلاحپذیر نیست و روند داستان به گونهای است که هیچ گرهگشایی و هیچ راه برونرفتی از معضلات وجود ندارد.
به گفته او، این رویکرد در آثار اجتماعی سینمای جهان رایج نیست و عمدتا در کنار بیان آسیبها و معضلات اجتماعی در پایانبندی داستان و شخصیت پردازی به مخاطب احساس امیدواری برای تغییر منتقل میشود تا هر فردی در هر عرصهای که هست تشویق شود یک قدم برای بهبود فضای و محیط پیرامون خود بردارد. این دیدگاه امیدسوز که «هیچکاری نمیشود کرد» و «هیچ روزنه امیدی نیست» طبعا میتواند گرایش به مداخله بیگانگان و نیز گرایش به خشونت و فاشیسم را تقویت کند. شکی نیست که اهالی فرهنگ و هنر در مقابله با این وضعیت میتوانند نقشآفرینی کنند.
در بخش پایانی نشست، شرکتکنندگان با مشارکت در بحث، مطالباتی را درباره انفعال جامعه هنرمندان مطرح کردند. همچنین به اهمیت مدیریت فرهنگی پرداخته شد و گفته شد پلتفرمهای خارجی بدون نظارت داخلی در ایران به محل ترویج خشونت و افراطیگری تبدیل شدهاند، در حالی که هیچ کشور دموکراتیکی اجازه چنین فعالیتهایی را نمیدهد. حاضران این وضعیت را ناشی از ضعف حکمرانی فرهنگی دانستند.از دیگر محورهای انتقادی مطرحشده، کاهش نقش مدیریت های فرهنگی و سپردن میدان فرهنگ به رویکردهای تجاری و امنیتی بود که بهعنوان خطایی راهبردی در عرصه فرهنگ توصیف شد.
سخنرانان تأکید کردند راه برونرفت از وضعیت موجود، جدی گرفتن مدیریت فرهنگی و استفاده از تجارب موفق مدیران فرهنگی در ایجاد وحدت و همبستگی است. همچنین به این نکته اشاره شد که در حکمرانی فضای مجازی، افرادی با دیدگاههای محدود جناحی و اهداف سیاسی کوتاه مدت گاه منافع ملی و مصالح فرهنگی را قربانی میکنند که این امر خود بر پیچیدگی بحران فرهنگی میافزاید.
دومین کلاس آموزشی «تماشا»، در این روز، به صورت عمومی و در موضوعی تحلیلی پیرامون جنگآشوب اخیر و شرایط کنونی کشور، در تالار مهر حوزه هنری برگزار شد.
در ابتدای این نشست، ابتدا محمدرضا وحیدزاده با اشاره به مسئله تشخص شاعری و در ادامۀ مباحث مطرحشده در نشست رونمایی کتاب «مژدگانی»، گفت: رسیدن شاعر به زبان ویژه و هویت متمایز، موضوعی ساده نیست و در وضعیت پیچیده امروز جامعه ایران، که نه کاملاً در سنت قرار دارد و نه تماما در مدرنیته، به معضلی بغرنج تبدیل شده است.
او با مثالهایی از سبک هندی در شعر و شباهتهای موجود در نگارگری و معماری سنتی ایران تأکید کرد که این قرابتها محصول ویژگیهای سنتیاند و نه ضعف فردی شاعران. وحیدزاده افزود که پاسخ مشخصی برای این وضعیت ندارد و او تنها میخواهد توجه مخاطبان را به این پیچیدگی جلب کند.
در ادامه، در جریان آسیبشناسی پهلویخواهی معاصر و نقش عاملیت جمهوری اسلامی و محصولات فرهنگی تولیدشده در این زمینه، اشاره شد که از دوران پهلوی، تصاویری رویایی با پسزمینههای زیبا و روابط اجتماعی مطلوب ساخته شده که بهویژه بر ذهن نوجوانان امروز که نسل فعال حاضر در اعتراضات خیابانی بودند، اثرگذار است.
محمود حبیبی کسبی در سخنان خود بر اهمیت نظام آموزشی، صداوسیما و رسانههای ملی در تربیت رسانهای نسل جدید تأکید کرد و گفت: نسل امروز شنونده حرفهای ما نیست و در این میان، نقش آموزشوپرورش از همه پررنگتر است.
او دومین عامل را روحیه نوستالژیپرستی ایرانیان دانست و افزود: ما همواره گذشته را بهتر از حال میدانیم و در بازنمایی دورههای پیشین، علاوه بر نکات مثبت، باید نقاط منفی را نیز نشان دهیم.
وحیدزاده در تکمیل سخنان کسبی، اسکرولکردن مداوم نوجوانان و مصرف محتوای چندثانیهای بستهبندیشده را یکی از دلایل شنوا نبودن نسل جدید دانست. او سرعت بالای محتواهای مصرفی و فاصله گرفتن از محصولات فرهنگی عمیق مانند کتاب را از عوامل کاهش صبر و تحمل گفتوگو در میان نوجوانان برشمرد.
در بخش پایانی نشست، شرکتکنندگان با مشارکت در بحث، مطالباتی را درباره انفعال جامعه هنرمندان مطرح کردند.
در ادامۀ جلسات آموزشی «تماشا»، محمدرضا سنگری با اشاره به داستان حضرت یعقوب (ع) و حضرت یوسف (ع)، بیان کرد: اگر کسی میخواهد در خصوص قصه حضرت یوسف (ع) و به چاه انداختن او اطلاعات دقیق کسب کند، دعای ابوحمزه ثمالی را بخواند زیرا حضرت در این دعا این ماجرا را برای ابوحمزه توضیح داده است و من بخشی از این داستانها را در کتاب «وارث ارغوانها» آوردهام.
سنگری در ادامه با اشاره به دوران سخت زندگی امام سجاد (ع) تأکید کرد که خطبه امام زین العابدین (ع) در مجلس یزید را حتما بخوانید.
این پژوهشگر افزود: روشی که امام دارد و برای همه آشناست، روش نیایش است که کتاب شریف صحیفه سجادیه یکی از آنهاست. سهم نیایش در سرودههای دوستان ما اندک است. این پژوهشگر در ادامه به روشهای تبلیغ امام زین العابدین (ع) در دوره خفقان و اختناق پرداخت و بخشی از این روشها را بیان کرد.
سنگری در ادامه به بیان روایتی تاریخی پرداخت که در آن معاویه کنیزکی را به همراه مقدار زیادی دینار برای امام حسین (ع) ارسال میکند و اشعاری که میان این کنیز و امام حسین (ع) رد و بدل میشود را بررسی کرد.
میلاد عرفان پور در بخش پایانی بیستویکمین برنامۀ ادبی تماشا به نکات ویژه و اصول شاعری اشاره کرد و به آنچه شاعر مسلمان باید دنبال کند، پرداخت.
وی خودسازی و مبارزه با نفس را از مواردی معرفی کرد که شاعر انقلاب اسلامی در زیست انسانی و ادبی باید به آن بیندیشد.
وی اظهار کرد: خودسازی شامل ساختن من انسان فارغ از شاعر بودن اوست. خودسازی در حوزه خود شاعر به موضوعاتی مثل اینکه چقدر شاعر زمان برای مطالعه و دانستن دارد و چقدر زمان را صرف تفکر میکند، میشود.
عرفان پور همچنین در ادامه به حضور شاعر در زیستبوم ادبی اشاره کرد و افزود: حضور شاعر، به معنای توجه او و حساس بودنش نسبت به وقایع است. همچنین شاعر در مبارزه با نفس و موثر واقع شدن باید مجاهدت داشته باشد.
وی افزود: شاعر در مبارزه با نفس باید از برخی تفریحات و مسائل صرفنظر کند و برای باحق بودن هزینه بدهد. شاعر در مسیر درست باید از منِ خود فاصله بگیرد تا بتواند نقشی در مسیر حق داشته باشد.
نظر شما